Franczyza dojrzewa i zmienia swoją rolę

Jeszcze kilkanaście lat temu franczyza była postrzegana głównie jako sposób na prowadzenie biznesu pod znanym logo. Dziś rynek wygląda inaczej.

Rosnące koszty marketingu, większa konkurencja, problemy kadrowe i konieczność wdrażania technologii sprawiają, że coraz więcej przedsiębiorców zaczyna patrzeć na franczyzę jak na kompletny, a przede wszystkim podstawowy system prowadzenia firmy.

To właśnie pokazują najnowsze badania przeprowadzone wśród franczyzobiorców z Europy Środkowej. Choć analizowana była branża turystyczna, same mechanizmy są znacznie szersze i dobrze opisują kierunek rozwoju całego rynku franczyzowego. Coraz częściej przedsiębiorcy nie szukają już wyłącznie marki. Szukają gotowego sposobu organizacji biznesu.

Dlaczego przedsiębiorcy wybierają franczyzę?

Najczęściej wskazywanym argumentem była rozpoznawalna marka. W branżach opartych na zaufaniu klienta ma to ogromne znaczenie, szczególnie na starcie działalności. Franczyzobiorcy bardzo wysoko oceniali także:

  • gotowy model biznesowy,
  • wsparcie operacyjne,
  • dostęp do know-how,
  • procedury i technologie,
  • wspólne działania marketingowe.

To ważna zmiana względem tego, jak rynek wyglądał jeszcze kilka lat temu.

Franczyza przestaje być wyłącznie licencją na korzystanie z logo. Coraz częściej staje się sposobem ograniczania ryzyka, przyspieszania rozwoju i budowania bardziej przewidywalnego biznesu.

Widać to dziś praktycznie w każdej branży – od gastronomii i fitnessu po medycynę, beauty czy usługi dla biznesu.

Największy problem franczyzy? Relacje

Ciekawy jest fakt, że przedsiębiorcy rzadziej wskazywali na wysokość opłat franczyzowych niż na kwestie związane z relacjami z centralą. Największe problemy dotyczyły:

  • ograniczonej autonomii,
  • braku wpływu na decyzje,
  • niewystarczającej komunikacji,
  • poczucia działania wyłącznie według odgórnych procedur,
  • braku indywidualnego podejścia.

To bardzo istotny wniosek dla całego rynku franczyzowego. Franczyzobiorcy akceptują standardy i procedury, jeśli widzą ich sens oraz korzyści biznesowe. Problemy zaczynają się wtedy, gdy relacja przestaje przypominać współpracę i zaczyna być odbierana wyłącznie jako jednostronne zarządzanie siecią. W praktyce właśnie tutaj bardzo często rozstrzyga się długoterminowa stabilność systemu franczyzowego.

Dojrzałe rynki mają większe oczekiwania

Badanie pokazało również ciekawe różnice między krajami. Na bardziej rozwiniętych rynkach, takich jak Polska czy Czechy, przedsiębiorcy byli bardziej krytyczni wobec jakości relacji z franczyzodawcą. Częściej zwracali uwagę na kwestie komunikacji, elastyczności czy wpływu na strategię.

Nie musi to jednak oznaczać słabszych systemów. Raczej pokazuje dojrzewanie rynku i większą świadomość przedsiębiorców. Im większe doświadczenie mają franczyzobiorcy, tym bardziej oczekują partnerskiego modelu współpracy. To zjawisko coraz mocniej widać także w Polsce.

Mimo problemów większość chce rozwijać kolejne punkty

To prawdopodobnie najważniejszy wniosek z całego badania.

Pomimo różnych zastrzeżeń zdecydowana większość badanych deklarowała zadowolenie z prowadzenia działalności w modelu franczyzowym. Ponad 70% respondentów planuje dalszy rozwój, a większość nie rozważa odejścia z systemu. To pokazuje, że przedsiębiorcy nadal postrzegają franczyzę jako model bardziej przewidywalny i bezpieczny niż budowanie biznesu całkowicie od zera. Szczególnie dziś, gdy prowadzenie niezależnej firmy wymaga jednoczesnego rozwijania sprzedaży, marketingu, technologii, procesów i rekrutacji.

Czy franczyza jest dziś optymalnym modelem prowadzenia biznesu?

Nie dla każdego. Osoby, które oczekują pełnej autonomii i nie chcą działać w ramach wspólnych standardów, często lepiej odnajdują się w autorskich projektach.

Jednak dla bardzo dużej grupy przedsiębiorców franczyza staje się jednym z najbardziej racjonalnych modeli rozwoju działalności. Pozwala połączyć niezależność właścicielską z efektem skali, gotowym know-how i wsparciem operacyjnym.

I właśnie dlatego model franczyzowy rozwija się dziś daleko poza gastronomią czy handlem. Coraz mocniej wchodzi do branż takich jak:

  • medycyna,
  • fitness,
  • nieruchomości,
  • edukacja,
  • beauty,
  • usługi specjalistyczne i technologiczne.

Co z tego wynika dla rynku?

Największą przewagę będą budować te sieci, które zrozumieją, że współczesny franczyzobiorca nie szuka już wyłącznie marki. Szuka systemu, który pomaga prowadzić biznes – organizacyjnie, sprzedażowo, technologicznie i strategicznie.

Franczyza coraz częściej przestaje być wyłącznie modelem ekspansji. Staje się sposobem budowania nowoczesnej organizacji biznesowej.

Więcej o badaniu:

Artykuł w LinkedIn.

Zobacz także